Maślaki zamiast pieczarek – francuskie vol-au-vent w wersji „prosto z polskiego lasu” łączą kruche, mocno listkujące ciasto francuskie z kremowym nadzieniem o wyraźnie leśnym aromacie. Maślaki są delikatniejsze niż wiele innych grzybów, a po podsmażeniu i krótkim duszeniu w śmietance tworzą miękki, aksamitny farsz, który dobrze kontrastuje z chrupiącą skorupką ciasta.
Takie vol-au-vent sprawdzą się jako ciepła przystawka, lekka kolacja albo efektowna przekąska na jesienne spotkanie. Największy wpływ na rezultat mają dobrze osuszone grzyby oraz odpowiednio mocno nagrzany piekarnik — nadmiar wilgoci rozmiękcza farsz i ciasto, a zbyt niska temperatura utrudnia prawidłowe wyrośnięcie warstw.
Najważniejsze informacje
Czas, porcje i koszt
- Liczba porcji6
- Aktywny czas przygotowania35 minut
- Czas pieczenia20–24 minuty
- Czas smażenia i duszenia nadzienia18–22 minuty
- Łączny czas przygotowaniaokoło 1 godziny
- Orientacyjny koszt całej potrawy48–65 zł
- Orientacyjny koszt jednej porcji8–11 zł
Wartości odżywcze
| Składnik odżywczy | Na porcję | Na 100 g |
|---|---|---|
| Kaloryczność | około 520 kcal | 240 kcal |
| Białko | około 10 g | 5 g |
| Tłuszcz | około 37 g | 17 g |
| Węglowodany | około 37 g | 17 g |
| Błonnik | około 5 g | 2 g |
Podane wartości odżywcze są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od użytych produktów oraz wielkości porcji.
Potrawa pasuje do diety wegetariańskiej, jeśli użyty bulion warzywny nie zawiera składników pochodzenia mięsnego.
Składniki na 6 porcji
Na vol-au-vent
- 500 g schłodzonego ciasta francuskiego
- 1 jajko
- 1 łyżka wody
Na nadzienie z maślaków
- 600 g świeżych maślaków
- 100 g szalotki lub łagodnej cebuli
- 30 g masła
- 80 ml wytrawnego białego wina
- 100 ml bulionu warzywnego
- 200 ml śmietanki 30%
- 10 g natki pietruszki
- 1 łyżeczka świeżych listków tymianku lub 1/2 łyżeczki suszonego
- 1/2 łyżeczki soli
- 1/3 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
Przepis i sposób przygotowania na: Maślaki zamiast pieczarek – francuskie vol-au-vent w wersji „prosto z polskiego lasu”
Kroki postępowania
- Oczyść maślaki. Grzyby dokładnie oczyść z igliwia i ziemi. Z większych kapeluszy zdejmij śliską skórkę, chwytając ją przy brzegu małym nożem i ściągając w kierunku środka. Jeśli grzyby wymagają opłukania, zrób to krótko pod bieżącą wodą, a następnie bardzo dokładnie osusz je ręcznikiem papierowym. Duże maślaki pokrój na kawałki o wielkości około 2 cm, małe pozostaw w całości lub przekrój na pół.
- Uformuj vol-au-vent. Piekarnik nagrzej do 210°C, góra-dół. Z zimnego ciasta francuskiego wytnij 12 krążków o średnicy około 10 cm. Sześć pozostaw pełnych. Z pozostałych sześciu wytnij w środku krążki o średnicy około 6 cm, tworząc obręcze. Małe wycięte krążki zachowaj — można upiec je jako pokrywki.
- Złóż ciasto. Pełne krążki przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Środki ponakłuwaj widelcem, pozostawiając nienaruszony brzeg szerokości około 2 cm. Jajko roztrzep z 1 łyżką wody. Cienko posmaruj nim brzegi podstaw, a następnie połóż na nich obręcze. Wierzch obręczy również posmaruj jajkiem, uważając, aby masa nie spływała po przeciętych bokach ciasta — mogłaby skleić warstwy i ograniczyć wyrastanie.
- Upiecz vol-au-vent. Blachę wstaw na środkowy poziom piekarnika. Piecz przez 20–24 minuty, aż ciasto mocno wyrośnie i uzyska równomiernie złoty kolor. Małe krążki przeznaczone na pokrywki można piec na tej samej blasze; zwykle są gotowe po około 14–17 minutach. Po upieczeniu delikatnie wciśnij lub wyjmij miękki środek każdego vol-au-vent, tworząc miejsce na nadzienie.
- Podsmaż cebulę i grzyby. W czasie pieczenia ciasta drobno posiekaj 100 g szalotki. Na dużej patelni rozpuść 30 g masła, dodaj szalotkę i smaż przez 2–3 minuty na średnim ogniu, aż zmięknie bez rumienienia. Dodaj 600 g przygotowanych maślaków oraz tymianek. Smaż przez około 8–10 minut, początkowo na średnio wysokim ogniu. Grzyby powinny puścić wodę, a następnie większość płynu powinna odparować.
- Zredukuj płyn. Do grzybów wlej 80 ml białego wina. Gotuj przez 2–3 minuty, mieszając, aż wyraźny zapach alkoholu osłabnie, a płyn zmniejszy swoją objętość mniej więcej o połowę. Dodaj 100 ml bulionu i gotuj kolejne 3–4 minuty. Nie przykrywaj patelni — farsz nie powinien stać się wodnisty.
- Zrób kremowe nadzienie. Wlej 200 ml śmietanki 30%, dodaj 1/2 łyżeczki soli i 1/3 łyżeczki pieprzu. Gotuj bez przykrycia na średnio małym ogniu przez 5–7 minut, aż sos zgęstnieje i zacznie wyraźnie oblepiać kawałki grzybów. Nadzienie powinno być kremowe, ale nie płynne. Jeśli po przeciągnięciu łopatką po dnie patelni pozostaje na chwilę widoczna ścieżka, konsystencja jest odpowiednia.
- Dodaj natkę. Patelnię zdejmij z ognia. Drobno posiekaj 10 g natki pietruszki i wymieszaj ją z nadzieniem. Spróbuj sosu i w razie potrzeby skoryguj ilość soli lub pieprzu, pamiętając, że ciasto francuskie również może być lekko słone.
- Napełnij ciasto. Ciepłe vol-au-vent ustaw na talerzach i bezpośrednio przed podaniem napełnij gorącym farszem z maślaków. Na jedną porcję przypada około 3–4 łyżek nadzienia. Jeśli zostały upieczone małe krążki ciasta, połóż je ukośnie na farszu jako pokrywki. Nie napełniaj ciastek z dużym wyprzedzeniem, ponieważ wilgoć z sosu z czasem zmiękcza spód.
Propozycje podania
- Podawaj z prostą sałatą z rukoli i roszponki skropioną delikatnym winegretem.
- Przy większym posiłku zestaw vol-au-vent z pieczonymi warzywami korzeniowymi.
- Jako przystawkę podawaj po jednym vol-au-vent na osobę, od razu po napełnieniu gorącym farszem.
Dodatkowe wskazówki
- Maślaki powinny być jędrne, bez miękkich, mocno nasiąkniętych lub robaczywych fragmentów; do tego dania najlepiej nadają się młode i średniej wielkości grzyby.
- Im dokładniej osuszysz grzyby przed smażeniem, tym łatwiej uzyskać skoncentrowany smak i gęste nadzienie zamiast wodnistego sosu.
- Ciasto francuskie trzymaj w lodówce aż do momentu formowania. Zbyt ciepłe staje się miękkie i może słabiej wyrosnąć.
- Jeżeli sos pozostaje zbyt rzadki, przed napełnianiem ciastek gotuj go jeszcze przez 2–3 minuty bez przykrycia zamiast zagęszczać dużą ilością mąki.
- Wino można pominąć i zastąpić taką samą ilością dodatkowego bulionu, choć smak nadzienia będzie wtedy łagodniejszy.
Przechowywanie w lodówce i mrożenie
Upieczone ciasto i nadzienie najlepiej przechowywać osobno: farsz w szczelnym pojemniku w lodówce do 2 dni, a puste vol-au-vent do następnego dnia w suchym, zamkniętym pojemniku. Ciasto najlepiej odświeżyć przez 5–7 minut w piekarniku nagrzanym do 180°C, natomiast farsz podgrzać osobno na małym ogniu i dopiero wtedy napełnić skorupki. Gotowych, napełnionych vol-au-vent nie warto zamrażać, ponieważ po rozmrożeniu ciasto traci chrupkość, a śmietanowy sos może się rozwarstwić. Sam upieczony korpus z ciasta można zamrozić na około miesiąc, rozmrażać w temperaturze pokojowej i krótko odświeżyć w piekarniku.
